Święto poezji na Wileńszczyźnie

wilno.JPG
Zlot Poetów Polskiego Rodowodu to autorski projekt Apolonii Skakowskiej, prezes-dyrektor Centrum Kultury Polskiej na Litwie, laureata tytułu „Kuźnia Mistrzów Mowy Polskiej”, uzyskanego w 2013 roku i Wandy Stańczak, prezes O/Warszawskiego II Stowarzyszenia Autorów Polskich. To święto tych, którzy piszą wiersze, i tych, którzy je czytają. Jednak nadrzędnym jego celem jest popularyzacja polskiej poezji wśród Polaków, mieszkających poza granicami ojczyzny.

Pierwsze międzynarodowe spotkanie w Wilnie poświęcone było promocji międzynarodowej antologii „Niosący słowa”, wydanej w Londynie z inicjatywy Fredericka Rosskovskyego. Tamto spotkanie stało się zalążkiem Zlotów, które na stałe weszły do kalendarza corocznych wydarzeń, a organizację wzięły na swoje barki obie prezeski.

W dniach 11-16 kwietnia br. odbył się III Międzynarodowy Zlot Poetów Polskiego Rodowodu, w którym udział wzięli poeci z 5 krajów: Litwy, Polski, Belgii, Szwecji oraz Wielkiej Brytanii. Hasło towarzyszące wszystkim zlotom brzmi: „Wilno – Kolebka Romantyzmu Polskiego – Europejskim Miastem Literatów”. Mottem tegorocznego były słowa Cypriana Kamila Norwida: „Z rzeczy świata tego zostaną dwie tylko: poezja i dobroć”.

Inauguracja święta poezji miała miejsce w Domu Kultury Polskiej w Wilnie. Na spotkanie przyszli dziennikarze, przedstawiciele młodej awangardy wileńskiej, poeci zrzeszeni w polskiej sekcji Związku Literatów Litwy oraz harcerze, którzy na tę okazję napisali wiersze o mieście, w którym się urodzili. Spotkanie prowadziła Wanda Stańczak. Każdy z kilkudziesięciu osób miał swój czas na prezentację. Nie zabrakło poezji śpiewanej, a po spotkaniu – rozmów, nawiązywania nowych kontaktów. Do późna...

W ramach kilkudniowego pobytu na Litwie poeci odwiedzili szkoły na Wileńszczyźnie: gimnazjum w Bujwidzach i Mickunach, gimnazjum im. Stefana Batorego w Ławaryszkach oraz gimnazjum im. Fryderyka Ruszczyca w Rudominie. Prowadzili w nich żywą lekcję języka polskiego we wszystkich grupach wiekowych. Podczas spotkań uczniowie chętnie podejmowali rozmowę o literaturze, jak również prezentowali swoją twórczość. W klasach maturalnych padały pytania dotyczące sztuki tworzenia wiersza, wielopłaszczyzności interpretacji utworu oraz weny – czym ona jest dla poety. Natomiast w klasach młodszych – od tzw. „początkówki” – chętnie dzieliły się swoim wszechstronnym talentem, słuchały też wierszy, opowiastek, brały udział we wspólnych zabawach.

Koncert kończący Międzynarodowy Zlot Poetów Polskiego Rodowodu odbył się 15 kwietnia w auli reprezentacyjnej Domu Kultury Polskiej w Wilnie. Podczas uroczystości zostały wręczone dyplomy i nagroda-statuetka im. Stanisława Moniuszki, przyznawana przez Centrum Kultury Polskiej twórcom szczególnie zasłużonych dla kultury polskiej. Tegorocznymi laureatami zostali: Izabela Zubko, Kazimierz Linda, Andrzej Rodys oraz Zbigniew Roth. Statuetkę przyznaną pośmiertnie Ryszardowi Stańczakowi, uczestnikowi wszystkich poprzednich spotkań, odebrała żona – Wanda Stańczak. Rejestrował on z pasją wszystkie zloty aparatem i kamerą, rozpowszechniał wydarzenia w sieci, poświęcając wiele czasu poza pracą zawodową.

Gala cieszyła się ogromnym zainteresowaniem Polaków mieszkających na Litwie. Podczas wieczoru usłyszeli oni wszystkich uczestników zlotu, czytających tytułowy wiersz z VIII Międzynarodowej Antologii Stowarzyszenia Autorów Polskich pt. „Kocha się za nic” (2015), w której wzięło udział blisko 50 współautorów, mieszkających w Polsce, Anglii, Australii, Niemczech, Węgier, Litwy, Belgii, Szwecji, Holandii. Recytacji towarzyszył podkład muzyczny w wykonaniu gitarzystek Danuty Zasady ze Szwecji oraz licealistki z Warszawy – Agnieszki Jarnickiej. Były też piosenki, napisane specjalnie na promocję antologii.

Podczas gali odbył się finał Turnieju Jednego Wiersza, którego tematem było WILNO. I miejsce zdobyła Danuta Zasada ze Szwecji, II miejsce – Renata Cygan z Anglii, III miejsce – Izabela Zubko z Polski. Nagrodę specjalną za piosenkę o Wilnie, napisaną podczas zlotu i wykonaną (wielki aplauz, bisy!) otrzymała Danuta Zasada. Przyznano też nagrodę Joannie Jakubik (Polska) za villanellę o Wilnie. Turniej był anonimowy, po odczytaniu werdyktu ujawnili się autorzy.

W drugiej części uroczystości wystąpił Zespół Tańca Ludowego „Perła” z Niemenczyna, soliści ze szkoły muzycznej, kapela „Suderwianie” a także dzieci z przedszkoli w Skojdziszkach i Rudominie. Były to występy na bardzo wysokim poziomie i żadne słowa ani poziomu, ani klimatu nie oddadzą.
Kolejny Zlot – już na niecały rok. Odbędzie się promocja powstającej właśnie międzynarodowej antologii o (nie)tolerancji. Udział bierze 35 autorów z całego świata. Książka powstaje pod redakcją Wandy Stańczak, okładka i grafika są autorstwa Renaty Cygan z Anglii. Ale zanim poeci zjadą do Wilna – Europejskiego Miasta Literatów – dużo się z pewnością wydarzy w ramach wzajemnych kontaktów. Także między odwiedzonymi szkołami, a autorami. Zaplanowano już ciekawe wspólne działania...

Wilno

moja litera poezji
przemknęła dziś
po wileńskich zaułkach
sercem poczuła historię
wpisaną w kamienny bruk
co szepcze o nieobecnych
lecz żywych w pamięci
dopóki polska mowa
inwokację Mickiewicza
kolejnym pokoleniom
przekazywać będzie

Izabela Zubko

Helena Kucharska
Myśl Literacka, nr 96/ maj 2016